B12 Vitamini: Beynimizdeki Yapboz

0

Yeterli miktarda B12 vitamini alıyor musunuz? Ya da B12 vitaminin vücudumuzdaki hayati önemini biliyor musunuz? Peki ya B12 eksikliği ne demektir? Bu yazımızdan sonra bunların cevabını bulup bu konuya daha çok önem vereceğinizi umuyoruz.

B12 vücudumuz için birçok görevde rol alır. Ve bu vitamini vücudumuz üretemediği için hayvansal gıdalardan veya takviyelerden almamız gerekir. Düzenli almamız gerekir çünkü B12 vitamini uzun süreli vücudumuzda depolayamayız.

B12 vitamini neden çok önemlidir?

İnsan vücudunun kırmızı kan hücrelerini yapabilmesi, DNA yapımı ve sinirlerle ilgili fonksiyonları yürütebilmesi için B12’ye ihtiyacı vardır. Ortalama bir yetişkin günde 2.4 mikrogram almalıdır.

B12 ısıya duyarlı ve suda çözünebilen bir vitamindir. Bağışıklık sistemini güçlendiren B12 protein metabolizmasında görev alır. Sinir tahribatını önler, doğurganlığı sağlar, vücut hücrelerinin oluşumu kendini yenilemesini ve uzun yaşamasını sağlar, sinir uçlarının normal gelişimini kolaylaştıran vitaminler arasında yer alır. Bunların yanı sıra doğru miktarda alınan B12 vitamini hafızanın güçlenmesini ve öğrenmeye de yardımcı olabilmektedir.

B12 İçeren Besin Kaynakları

B12 vitaminini doğal olarak alabileceğiniz besinler genellikle hayvansal gıdalardır. Bunlar:

  • Kırmızı et
  • Kabuklu deniz ürünleri
  • Tavuk
  • Balık
  • Süt ve süt ürünleridir.

Ayrıca dikkat edilmesi gereken bir nokta besinleri çok pişirmek B12 vitamin değerini kaybettirebilmektedir.

B12 Eksikliği Riskli Midir?

B12 vitamini eksikliği insanların %1.5 ila %15’ini etkileyebilmektedir. Ulusal Sağlık ve Beslenme Sınavı Araştırması, 50 yaşın üzerindeki yetişkinlerin %3.2’sinin ciddi derecede düşük bir B12 seviyesine sahip olduğunu ve %20’ye kadar sınırda olan B12 eksikliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Her yaşta ortaya çıkabilecek olan bu eksiklik bir kişinin fiziksel ve zihinsel sağlığını etkileyen çok çeşitli semptomlara neden olabilir.

B12 Eksikliğinde Gelişen Durumlar

1-Anemi

B12 vitamini, normalde vücutta oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin (RBC)’lerin üretiminde rol oynar. Oksijen vücudumuzun enerji üretiminin hayati bir parçası olduğundan, RBC’ler kusurlu olduğunda anemi gelişir.

2-Nöropati

B12 vitamini ayrıca sağlıklı bir sinir sisteminin hayati bir parçasıdır ve yokluğu beyinde, omurilikte ve periferik sinirlerde sinirlerin yavaş dejenerasyonuna neden olur. Nöropati oluştuğu yere bağlı olarak uyuşma, halsizlik, karıncalanma, ağrı ve kas kaybına neden olabilir.

3-Miyelopati

Omurilik fonksiyonlarının bozulması demek olan miyelopati, omuriliğin arka sütununda nöronların bozulması olduğunda meydana çıkar. Bu kas zayıflığı ve hafif dokunma, titreşim ve propriyosepsiyonu (pozisyon hissi) tespit etmede eksikliklerle sonuçlanır. Bazı nöropati benzeri semptomlar da yaygındır.

4- Demans (Bunama)

B12 vitamini eksikliği bunamaya neden olabilir, bu da hafıza kaybı ve bilişsel düşüş, davranış değişiklikleri ve kendi kendine bakım ile ilgili sorunlara yol açabilmektedir. Şiddetli ve kronik B12 eksikliği ile psikoz gelişebilir.

 Alzheimer ve demans gibi nöropsikiyatrik hastalıkların hem nedeni hem de sonucu olabilen unutkanlık vücuttaki hormon yetersizlikleri ve vitamin eksikliklerinin bir sonucu olarak da ortaya çıkabilmektedir. Tiroit hormonu yetersizliği, B12 ve D vitamini eksikliği de yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen unutkanlığa yol açabilir.

Diğer B12 Eksikliği Belirtileri

  • Enfeksiyon riskini artıran düşük beyaz kan hücresi sayısı
  • Kanama riskinizi artıran düşük trombosit sayısı
  • Baş ağrısı
  • Kilo kaybı
  • Duygudurum değişiklikleri, özellikle depresyon
  • Davranış değişiklikleri
  • Yürüme sorunları
  • Kayıp veya azalmış koku hissi
  • Şişmiş dil (glossit)

En Çok Kimlerde Görülür?

B12 vitamini eksikliğinin birçok nedeni vardır. En çok görüldüğü iki durum ise şaşırtıcı bir şekilde sağlığımızı iyileştirmek düşüncesiyle kullandığımız yöntemlerdir: Vejetaryen bir diyet ve kilo verme ameliyatı.

Bitkilerden B12 vitamini alamayız, bulundurmazlar. Alabileceğimiz tek doğal kaynaklar et, süt, yumurta, peynir gibi hayvansal kaynaklardır. Katı vejetaryenler ve veganlar, vitaminle takviye edilmiş tahılları yemiyorlarsa veya ek olarak takviye B12 vitamini almıyorlarsa bu vitaminin eksikliğinin oluşma riski yüksektir.

Kilo verme ameliyatı geçiren kişilerin de B12 vitamini seviyelerinin düşük olma riski yüksektir, çünkü operasyon vücudun gıdalardan B12 emilimi yapması yeteneğine müdahale edebilmektedir. Bununla birlikte Çölyak ve Crohn hastalığı gibi besin emilimi rahatsızlıkları da B12 eksikliği ile ilgili olabilmektedir.

B12 Eksikliği Nasıl Önlenir?

B12 vitamini eksikliğini önlemek için günlük alınması gereken miktarda almak yeterlidir. İçinde bulunduğunuz duruma göre gerekli takviyeleri tıbbi kontrol altında almanız tavsiye edilmektedir.

Tedavisi konusunda ise çeşitli çalışmalar devam etmektedir. Her semptom için B12 vitamini tavsiyesi işe yaramamaktadır. Örneğin, Düşük B12 vitamini seviyeleri ile bilişsel düşüş arasında bir ilişki olmasına rağmen, Alzheimer hastalığı olanları da içeren klinik çalışmalar, bilişsel işlevde, hatta 1000 mikrogram kadar yüksek vitamin dozlarında bile iyileşme göstermemiştir.

Kaynakça:

  • https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/b12-vitamini-nedir-eksikliginin-belirtileri-nelerdir/
  • https://www.verywellhealth.com/vitamin-b12-deficiency-2488570
  • https://www.webmd.com/diet/vitamin-b12-deficiency-symptoms-causes#1
  • https://www.health.harvard.edu/blog/vitamin-b12-deficiency-can-be-sneaky-harmful-201301105780
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/324265#about

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.