Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Borderline Belirtileri Nelerdir?

0

Borderline yani sınırda kişilik bozukluğu nedir? Borderline/sınırda kişilik bozukluğu, nüfusun yüzde 2 veya yüzde 3’ünü etkileyen ciddi bir kişilik bozukluğudur. Birkaç kelimeyle özetlemek gerekirse kişinin kendini zaman zaman aşırı enerjik, iyimser, mutlu hissederken bir başka gün veya bir saat sonra kendini depresif, hayattan keyif almayan, kötümser hissetmesidir. Yani kişi bir gün kendinden çok memnunken ertesi gün kendini yerin dibinde görebilir. Kendini bir gün başarı içinde hissederken ertesi ay aynı tempoda ilerlemesine rağmen kendini başarısız görebilir. Fakat dışarıdan baktığınızda kişinin hayatında gözle görülür bir değişim olmamıştır. Kişi zaman zaman zıt duygularının sınırında gezer. Bu yüzden borderline’a sınırda kişilik bozukluğu da denir. Üstelik bazen bu kişinin zararı sırf kendisine değil çevresine de olur. Örneğin kişi bir gün sizi çok severken ertesi gün telefonunuzu büyük bir ilgisizlikle açar size karşı kötü düşünceler sarf edebilir.

Borderline Belirtileri Nelerdir?

Borderline (sınırda kişilik) bozukluğunun belirtileri nelerdir? Kısaca buna bir göz atalım:

1- Kişi, aklında gerçekte olmayan fakat olabilecek olan tüm felaket senaryolarını kurar ve bunun gerçekleşmemesi için insan üstü çaba harcar. Örneğin, kişi sevgilisinin onu terk edeceğini düşünerek saatte 5 kez arayarak kontrol eder ve aralarının iyi olduğunu kendine kanıtlamaya çalışır. Bir nevi kendini ikna etmek de diyebiliriz.

2- Kişi bir gün sizi göklere çıkarırken ertesi gün değersizleştirip yerin dibine sokabilir. Bu yüzden de borderline kişilerin ilişkileri hep inişli çıkışlıdır. Kesinlikle bir orta yolu yoktur. Sınırda olan bu duygular ile orta yol bulunamaz.

3- Kimlik karmaşası yaşar ve ahlaki değerlerinde zaman zaman tutarsızlıklar görünür. Bir gün çok dindarken bir gün bunu reddedebilir.

4- Durumların sonucunu pek düşünmez, dürtüsel olarak hareket eder. Uygunsuz cinsel davranışlar sergileyebilir, aşırı hızlı araba kullanabilir ya da aniden çok para harcayıp kredi kartının dibini bulabilir.

5- İntihar girişimlerinde bulunabilirler.

6- Saatler içinde duyguları ve düşünceleri değişebilir. Bir dakika önce sevinçten havalara uçabiliyorken bir dakika sonra koltuğa gömülüp ağlayabilir.

7- Öfkesine sıklıkla hakim olamaz. Sık sık kavga eder, çığlık atar, çevresine küfürler savurur.

8- Kendini sürekli boşlukta hissder. Kesinlikle bir yere ait değildir. Hep bir arada kalmışlık hissi vardır.

9- Kendisinin hep arkasından konuşulduğuna inanır. Ona kötülük yapacak birileri her zaman vardır.

Borderline Hastalıklarının Belirgin Özellikleri

Gördüğünüz gibi sınırda kişilik bozukluğunun kişi için zararı fazla olmasının yanında çevresine de büyük zararları vardır. Çevresiyle yaşadığı çatışmalar, onu kendinden de insanlardan da uzaklaştırır. Bir arkadaşını bir gün çok desteklerken ertesi gün yaptığı işi hiç iyi yapmadığını, aslında çok başarısız biri olduğunu söyler. Hem de bunu öyle bir söyler ki karşısındaki kişi, aşağılanmakla kalmaz yerin dibine girer.

Borderline hastalarının stabil durumda olması çok zor bir durumdur.

Borderline hastalarının güven duyguları çok kırılgandır. Ayrılık ya da istenen şeyin olmaması halinde öfke nöbetleri yaşarlar. Bir ortama kabul edilmek onlar için ölümcül derecede önemlidir. Yoğun öfke nöbetlerinden sonra üzüntü, pişmanlık, suçluluk gibi duygular da yaşarlar. Fakat bu kısır döngü hiçbir zaman bitmez. Pişmanlık nefrete, nefret pişmanlığa ve tekrar pişmanlık nefrete dönüşebilir. Borderline hastalarının stabil durumda olması çok zor bir durumdur. Stabil yani Sabit duygudurumları neredeyse yoktur. Bu da kendilerini boşlukta hissetmelerinin önünü daha da açar. Bu boşluktan dolayı da çoklu ilişkilerde bulunabilirler. Sevgililerini, eşlerini sıklıkla aldatabilirler. Borderline kişilerin yalnız kalmaya tahammülleri asla yoktur.

Borderline Sebepleri Nelerdir?

Borderline kişilik bozukluğuna ne sebebiyet verir? Araştırmalar, ailenin büyük etkisi olduğunu söylüyor. Aynı zamanda da biyolojik yapının da BKB’de epey bir etkisi var. Yani hem biyolojik hem de çevresel etkenler, borderline hastalığının ortaya çıkmasında rol oynuyor. Borderline’a sahip kişilerin duygu ve dürtü kontrolünden sorumlu nörotransmitterleri arasında dengesizlik olduğu gösterilmiştir. Böyle bir dengesizlik, kişilerin stresle baş edebilme yeteneklerini engelleyebilir. Borderline hastalarının %50-70 kadarı çocukken cinsel taciz yaşadıklarını belirtmiştir. Birçoğu da sözlü ve fiziksel şiddete maruz kalmıştır. Tutarsız ve aşırı kontrolcü ebeveynlerin de etkisi büyüktür.

Kişinin yakın çevresindekiler çoğunlukla kendilerini çaresiz ve tükenmiş hissederler. Şiddetli ruh hali değişimleri, gerçekten yıkıcı olabilir. Harcama, cinsellik ve madde bağımlılığı gibi problemler evlilikleri bitirebilir. Borderline hastaların intihar girişimleri, aileleri tarafından büyük kaygıyla karşılanır ve aile, kişiye yasaklar koymak zorunda kalabilir. Bu yasak ve kısıtlamalar, kişiyi epey bir sinirlendirir. Sonuç yine aynı. Kısır döngü.

Tedavisi Nasıl Olur?

Peki tedavisi var mıdır? Öncelikle kesin bir tedavinin olduğunu söylemek çok zor fakat elbette ki daha iyileştirilebilirler. İlaç tedavisi, depresyonu, kaygı bozukluğunu, huzursuzluğu azaltarak kişinin sakinleşmesinde yardımcı olur. Bireysel psikoterapi, kişilik değişimini amaçlar. Bilişsel davranışsal terapi ile kişinin, travmatik deneyimleri ve öğrenilmiş davranış kalıpları çözümlenir, bu yolda bazı görevler verilerek problemin üzerine gidilir. Grup tedavisinde, kişi, yeni kişilerle iletişim kurar ve yeni davranış becerileri kazanır.

Bazen hastaneye yatış gerekebilir. Özellikle intihar girişimleri gibi durumlarda doktor kontrolünde olunmanın önemi büyüktür. İlaçlar ile duygudurumu düzeltilir ve atak dönemlerinde hastanın güvenliği sağlanır. Bazı hastaneler borderline kişilik bozukluğu için kısa süreli yoğunlaştırılmış tedavi önerir. Çift veya aile terapisi ile de bir psikolog yardımıyla çiftin problemleri konuşulur ve karşılıklı davranışlar düzenlenir. Aile bireyleri için bu terapiler rahatlatıcı olabilir. En azından kişiye nasıl davranmaları gerektiğini öğrenmiş olurlar. Evlilik ve Aile Terapistleri sınırda kişilik bozukluğunun etkileriyle boğuşan kişiler ve aile üyelerine faydalı programlar sunabilir. Aile terapistleri, borderline teşhisini koymak ve tedavi yöntemini kullanmak konusunda özel olarak eğitilmişlerdir. Bu yüzden terapi ve tedaviye olumlu bakılması gerekir.

Yazıyı Değerlendir
[Toplam: 0 Ortalama: 0]

Bir önceki yazımız olan Kuzey Işıkları Nedir? Kuzey Işıkları Nerede Görülebilir? başlıklı makalemizde kuzey ışıkları, kuzey ışıkları nasıl oluşur ve kuzey ışıkları ne zaman görülebilir hakkında bilgiler verilmektedir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.