Disleksi: Özel Bir Öğrenme Bozukluğu

0

Disleksi, genelde okuma bozukluğu şeklinde gözlemlenir. Dikkat ve hafızayı da oldukça etkiler. Kişinin konsantrasyonu sürekli bozuk olur ve yaptığı işe odaklanamaz. Dislektik çocuklar, okuma ve yazmayı kolay kolay öğrenemez. Bu yüzden de yaşıtlarından geri kalır. Öğretmenleri konuşurken dikkat bozukluğunun da etkisiyle anlatılanları anlamakta büyük güçlük çekerler. Beceriler arasında çelişkiler yaşarlar ve kelimeleri doğru yazamaz, bazı harfleri karıştırırlar.

Disleksi Nedir?

Disleksiyi birkaç kelimeyle özetlemek gerekirse özel bir öğrenme bozukluğudur. Kişi normal veya üstün zekalı olmasına rağmen okuma, yazma ve dil becerilerinde bazı problemler yaşar.

Dislektik çocukların okul derslerinde başarısız olmaları muhtemeldir. Bu da onaların özgüveninde olumsuzluklara yol açar. Kendileri olan güveni düştükçe öğrenmeye olan istekleri de azalır ve psikolojik problemleri başlayabilir. Okumayı öğrenemeyip kendi yaşıtlarının alay konusu olabilirler. Dalga geçilen çocuklarda psilkolojik problemlerin görülmesi muhtemeldir.

Aslında disleksili çocuklar çok ince düşüncelidirler ve duygusal olarak çok hassastırlar. Bu nedenle de çevreden olumsuz etkilenmeleri an meselesidir.

Başarısızlıklarıyla alay edilen çocuk, karamsarlığa kapılıp içine kapanabilir. Anne baba ve eğitmenlerin bu konuda bilinçli olmaları gerekir. Eğer bu bilince sahip olmazlarsa çocuğu okuma yazmayı beceremediği için suçlayabilirler. Çocuğa kızmak çocukta ciddi problemlere yol açabilir. Çocuğu olan ve çocuğunda öğrenme zorluğu gören herkes disleksi ne demek, disleksili çocuk nasıl anlaşılır, disleksili çocuklara nasıl destek olunur, nasıl yardım edilir gibi konulara hakim olmalıdır.

Disleksi Belirtileri Nelerdir?

Disleksi belirtilerinde okuma bozukluğu en önemli belirtidir. Çocuk, kelimeleri tersten okuyabilir,  kelimeleri atlayabilir, heceleri atlayabilir, harfleri karıştırabilir. Bazen ise cümleleri duraksayarak okur. Disgrafi yani yazma bozukluğu da önemli bir belirtidir. Bazı harf ve rakamları ters yazarlar. Bazı harflerle rakamları karıştırabilirler. Biribirine benzer sembolleri birbiri yerine kullanırlar. E harfini yazarken 3 yazabilirler. D harfi ile B harfini karıştırabilirler. O ve Ö gibi noktalı harfleri de birbirine karıştırırlar. Basit komutları takip etmekte güçlük çekerler. Sağını ve solunu karıştırabilirler. Ayakkabıları ters giyebilirler. Bu nedenle de yaşıtlarından geri kalabilirler. Anlama bozukluğu çekerler.

Dikkatleri çok düşük olduğundan dikkati sürdürme konusunda iyi değillerdir. Okuma yazma gibi konularda kötü olsalar da resim, müzik, sanat, matematik gibi alanlarda oldukça başarılı olabilirler. Yaşıtlarını böylece geçebilirler bile. Disleksili çocukların özel yetenekleri vardır. Yani okuma bozukluğu zeka ile alakalı değildir. Sadece beyinlerinin sol ön lobunu kullanmakta güçlük çekerler ve desteklenmeleri gerekmektedir.

Bütün bu belirtiler aynı zamanda öğrenme güçlüğü belirtileri de olabilir. Bu belirtileri taşıyan çocuklarda illa ki disleksi olmaz. Bu tarz her bozukluk disleksi değildir.

Bir çocuğa disleksi tanısı konması için zeka düzeyinde bir problem olmaması önemlidir.

Disleksi teşhisini sadece uzman doktorlar koyabilir. Eğer çocuğunuzun disleksi olduğundan şüphheleniyorsanız onu mutlaka bir çocuk psikiyatrına götürün. Kesinlikle kendiniz teşhis koymaya çalışmayın çünkü yukarıda da anlatıldığı gibi bu teşhisi sadece uzmanlar koyabilir. Belirtilerde keskin bir ayrım yoktur. Bu da işleri zorlaştırır.

Disleksisi Olan Çocuklar Yapılması Gerekenler

Disleksisi olan çocuklar için yapılması gerekenleri birkaç adımla sıralayalım.

  • Öncelikle sabır en önemlisi.

Öğrenme güçlüğü çekmek ve çocuğun konsantrasyonunun bozulmasının sebebi kesinlikle kontrolleri altında değil. Disleksi, otomatik olarak gerçekleşen bir öğrenme problemi. Bu yüzden çocuğa, konuları anlamadığı için asla kızmamalısınız. Emin olun ki çocuklarınız da sizin onun başarılı olmasını istediğiniz gibi başarılı olmak istiyor.

  • Çocuktan okuduğu metinleri sesli okumasını isteyin ki hatalarını düzeltebilesiniz.

Sesli okumalar, disleksisi olan çocuklar için en güzel alıştırma ve egzersizlerdendir.

  • Öğretmen veya anne baba, çocuğun yakınıysanız çocuğu motive etmenizde fayda var.

Çocuk, kendisini geri kalmış hissedip umutsuzluğa kapılabilir. En ufak bir ilerlemesinde bile onları tebrik edin.

  • Onunla gurur duyun.

Böylece çocuğun kendine güveni de artacaktır. Çocuk ile oyunlar oynayın ve kendini geliştirmesini sağlayın. Oyunları doğru seçerseniz Disleksi problemi için de iyi birer egzersiz olmuş olacaklardır. Ruh Sağlığı Derneğinin sertifikalandırdığı MentalUp Zeka Oyunlarını kullanabilirsiniz. İnternet sitelerinden bu oyunları oynayabilirsiniz. Sitede görsel bellek oyunları, isim bulma oyunları, kavramlar arası ilişkilendirme ve görsel dikkat oyunları bulunmaktadır. (mentalup.net ten ulaşabilirsiniz.)

  • Çocuğu kesinlikle başkalarıyla kıyaslamamalısınız.

Okul idaresi, yönetim ve öğretmenler ile işbirliği yapın. Okuldaki görevlilerle görüşün ve çocuğa nasıl davranılması gerektiği konusunda bilgilerinizi onlarla paylaşın. İşinizi şansa bırakmayın. Disleksi problemi olan çocukların genelde özel yetenekleri vardır.

  • Özel ilgi alanlarını keşfedin ve üzerine gidin.

Bu, çocuğunuzun gelişmesini sağlayacak ve özgüvenini arttıracaktır. Çocuğunuza çeşitle görevler verin ve küçük görevlerini takip edin. Başarı ile tamamladığı işleri tebrik edin. Başaramazsa onu daha iyisi için nazik bir dille motive edin. Bilimsel zeka oyunlarındaki başarılarını takip edin.

  • Dikkat dağıtıcı unsurlar ve eşyalardan kurtulun.

Ödevleri beraber yapın ve yardımcı olun. Ona örnek olun ve yanında kitap okuyun. Odası dağınıksa mutlaka düzenli tutun. Çünkü dağınık bir odada dikkatleri kolayca dağılabilir.

Disleksinin tedavisi var mıdır?

Bunun için Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları bölümüne başvurmanız gerekir. Fakat bilmeniz gereken şey disleksinin henüz kesin ve net bir tedavisinin olmamasıdır. Dikkat bozukluğu ve hiperaktivite, Disleksiye eşlik edebilir. Bu durumlarda dikkat eksikliği için çeşitli ilaçlar kullanılabilir. Okuma bozuklukları yaş ilerledikçe azalır fakat tam olarak düzeleceğinin garantisi yoktur. Genelde ufak yazım hataları ve yavaş okuma kalıcı olur. Disleksi tedavisi için en önemli süreç özel eğitim programlarıdır. Özel eğitim, öğrenmenin önündeki engellerin büyük ölçüde aşılmasını sağlar. Çocuk ruh sağlığı uzmanları, teşhis için okuma bozukluğu testi gibi testler yapar. Böylece bir iyileştirme yöntemi oluşturulur ve disleksinin önündeki engellerin azaltılması için tedaviler başlar.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.