Oyun Terapisi: Nedir, Nasıl Yapılır ve Ne İşe Yarar?

0

Küçük çocuklar, yaşadıkları korku dolu anları ve travmaları büyükleri gibi ifade edemezler. Çocukların ifade etme yetenekleri yetişkinlerden daha azdır. Kelimeleri doğru seçemez ve cümleleri gerektiği gibi kuramayabilirler. Bu yüzden de büyükler için uygulanan konuşmalı terapiler her zaman çocuklarda uygulanamayabilir. Bu yüzden çocukların kendilerini en doğru, en rahat ve en doğal ifade ettikleri alan devreye girer. Çocukların yaptığı en iyi şeylerden biri oyun oynamak olduğundan devreye oyun terapisi girer.

Oyun Terapisi Nedir?

Oyun terapisinde çocuklar kelimeler yerine oyuncaklarla ve kurulan oyunlarla kendilerini ve ihtiyaçlarını ifade ederler. Yetişkinler nasıl kendilerini konuşarak ifade ediyorlarsa çocuklar da kendilerini oyun oynayarak en iyi şekilde ifade edebilirler. Özellikli otizmli çocukların kendilerini ifade edebilmelerini sağlamakta oyun terapisinin büyük bir yeri vardır.Oyun terapisi eğitiminde çocukların duygularını ve ihtiyaçlarını yansıtabileceği oyunlar oynanır.

Oyun terapisinin faydalarını inceleyelim.

Oyun terapisi, çocukların sosyal zekasını geliştirir ve zihinsel becerilerini arttırır.

Duygu ve düşüncelerini daha kolay ifade etmeye başlarlar. Çocuklar onu dinleyen biri oldukça kendilerini güvenmeyi ve başkalarıyla oyunlar oynayarak iş birliğine girmeyi öğrenir.

Bu tarz oyunlar çocuklara sorumluluk almayı da öğretir. Oyunlarda bazı problemler yaratılır ve bu problemlere çözüm bulmaları için çocuklar düşünmeye sevk edilir. Böylece çocuk, olumsuz duygularına yenik düşmemeyi ve çözüm bulmayı öğrenir.

Oyun Terapisi Ne Kadar Sürer?

Oyun terapisi, uzun süre devam edebileceği gibi kısa bir dönem içinde de bitebilir. Ne kadar uzun süreceği çocuğa bağlıdır. Çocuğun ciddi sorunları, travmaları, takıntıları varsa bu süre uzayabilir. Bu travmalar yaşanırken çocuğun gelişimsel olarak hangi dönemde olduğu oldukça önemlidir. Her dönem çocukta farklı duydu değişimlerine sebebiyet verir. Yaşanılan olayla terapi arasındaki zaman ne kadar kısa olursa o kadar hızlı sonuçlar alınıyor. Bu yüzden bir çocuk ağır bir duygusal durumun altında kaldıysa hızlıca terapiye başlamasını sağlamakta büyük fayda var. Genelde oyun terapileri haftada bir kez verilir. Terapi 45 dakika süreyle yapılır. En kısa dönem süren oyun terapisi 12 seanstır.

Kullanılan Malzemeler Önemlidir!

Oyun terapisi için kullanılan oyuncak ve malzemelerin dayanıklı olması gerekir. Aynı zamanda portatif olmasında da fayda vardır.

Çocukların oyun terapisi odasında oynayabileceği oyuncaklar şöyle sıralanabilir: mutfak malzemeleri, kostümler, tamir ve müzik aletleri, oyuncak ev aletleri, hayvanlar, peluşlar, insan figürleri, kuklalar… Oyun terapisinde boyama yapmanın da önemi büyüktür. Odada parmak boyası, oyun hamuru, kağıt, pastel boya, sulu boya, el işi araç gereçleri gibi malzemelere rastlanabilir.

Terapist, oyun seçiminde kesinlikle yönlendirici değildir. Çocuğun seçimine saygı duyar. Bir kız çocuğunu bebeklerle oynamaya zorlamaz ve bir erkek çocuğunu da arabalarla oynamaya zorlamaz. Bu kısımda çocuğun tutumu ve seçtiği oyuncak önem taşır. Çocuk duygularına, sevdiklerine, sevmediklerine, hoşlanıp hoşlanmama durumlarına göre oyuncak seçimi yaparlar. Terapist, oyunları çocukla beraber oynar. Terapist çocuğun güvenini kazandığında ve oyuna başladığında terapi de başlar.

Oyun Terapisi Hangi Problemlerde İşe Yarar?

Oyun terapisinin birçok yararı olduğunu söyledik. Peki hangi problemlerde en çok işe yarar?

  • Çocuğun annesi babası boşandığında adaptasyon sorununun daha kolay çözülmesinde,
  • Kardeş kıskançlığı gibi durumlarda,
  • Uyku bozukluklarında,
  • Takıntılar, kaygılar ve korkularda,
  • Tiklerde, konuşma bozukluklarında,
  • Anne babanın ölümü, başka bir eve taşınma gibi durumlarda, evlatlık edinme veya alma durumlarında işe yarar.
  • Ayrıca ders çalışma ve okuma problemlerinde, okula uyum problemlerinde ve kronik sağlık sorunlarında da işe yaradığı görülür.

Deneyimsel Oyun Terapisi

Eğer bir çocuk henüz kendini sözlü olarak ifade edemiyor yani düzgün konuşamıyorsa deneyimsel oyun terapisi uygulanabilir.

Oyun terapisinin, deneyimsel oyun terapisi adı altında bir alt dalı vardır. Bu oyun terapisi türünden genelde 2-11 yaş arasındaki çocuklar yararlanır. 2 yaş alt sınır olarak kabul edilir. Çünkü çocukların sembolik olarak oyun oynamaya başladıkları yaş bu yaştır. Sembolik oyunlar 2-11 yaş için oldukça önemlidir. Oyunlarda olaylar ‘’-mış gibi’’ yapılır. Mesela ‘’Barbie bebek aç kalmış, yemeği yokmuş, haydi yemek yedirelim’’ önermesi bir sembolik oyun senaryosudur. Böylece çocuklar başka objeye ve durumlar üzerine düşünce ve davranışlarını yansıtabilirler. Eğer bir çocuk henüz kendini sözlü olarak ifade edemiyor yani düzgün konuşamıyorsa deneyimsel oyun terapisi uygulanabilir.

Uzman terapistler, çocuğun güven içinde oyun oynaması için gereken ortamları hazırlayabilir. Oyunun senaryosu ve içeriği çocuğa bırakılır. Böylece çocuk, duygusal problemine en yakın oyuncağı seçmiş olur.

Oyun terapisine anne ve baba da katılabilir. Hatta bu oldukça önemli bir unsurdur. Oyun terapisti ile anne babanın arasındaki görüşmeler oldukça önem taşır. Terapist ve anne baba arasındaki iletişim ve ilişki güçlü olursa çocukta ve ailevi ilişkilerde daha hızlı ve etkili sonuçlar görülür. Bazen terapistin uygun görmesi takdirde başka aile bireyleri de terapiye katılabilir. Sürece anneanne, dede, teyze, dayı gibi akrabalar da dahil edilebilir.

Filial Terapi

Oyun terapisinin çeşitlerinden biri de Filial’dir. Bu psiko-eğitim şeklinde terapist, ebeveynler ve çocuk arasında oyunlar oynanır. Bu oyun terapisi şekli son yıllarda oldukça artmıştır. Özellikle 3-10 yaş arasındaki çocukların sorunlarını azaltır.

Filial terapi evde de uygulanabilir. Bunu öğrenmek ve evde uygulamaya koymak isteyen ebeveynler 6 haftalık bir eğitimden geçer. Toplam 12 saat sonucunda terapiyi öğrenebilirler ve çocuklarıyla beraber bunu gerçekleştirebilirler. Tabi ki de bu süreç yine terapist ile sürdürülür. Ebeveynler çocuklarıyla geçirdiği oyun zamanlarını haftada bir kez videoya alırlar ve terapiste götürürler. Terapist bunu izler ve çıkarımlarda bulunur. Filial terapi yöntemi gerçekten en çok işe yarayan bir oyun terapisi. Ebeveynlerin de bunu aldıkları dersler sonucunda kendi evlerinde uygulayabilmesi büyük bir artı.

Özetlemek gerekirse çocuğunuzun davranışlarında ve kendini ifade etme biçiminde sorunlar gördüğünüzde mutlaka bir terapiste başvurmalı ve terapistin uygun gördüğü ölçüde oyun terapisine başlanmalıdır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.