Tiroid Bezi: Yaşam Fonksiyonları Kelebeği

0

Tiroid bezi, boğazın önünde,adem elmasının hemen altında yer alan kelebek şeklindeki iç salgı bezidir. Bu bezin ağırlığı ortalama 20 ila 30 gram arasındadır. Endokrin sistemin önemli bir parçasıdır. Soluk borusunun iki yanına yerleşmiştir. Sağ ve sol tiroid olmak üzere iki parçadan oluşmaktadır.

Tiroid bezi hormonları nelerdir ?

Tiroid bezinden, T3 ve T4 olmak üzere iki hormon salgılanır. T3 hormonu 3 iyot atomuna, T4 hormonu 4 iyot atomuna sahiptir. Salgılanan hormonlar kan damarları ile taşınır. Hormon üretim sinyalleri hipofiz bezi tarafından oluşturulur.

Eğer kanda T3 ve T4 hormonu seviyesi düşükse hipofiz bezi, tiroid bezinin bu hormonları daha fazla üretebilmesi için sinyal yollar. Bu salgı sinyali, TSH hormonunun fazla salgılanması ile sağlanır.

Tam tersi olarak, kandaki T3 ve T4 hormonu seviyeleri normalden fazla ise, hipofiz bezi tarafından tiroid bezi yine uyarılır. Bu uyarı, T3 ve T4 hormonlarının üretiminin yavaşlatılması için TSH hormonunun az salgılanması ile sağlanır.

Tiroid bezinin vücuttaki görevleri nelerdir ?

Endokrin sistemdeki diğer üyeler ile birlikte, vücudun hayati fonksiyonlarının düzenlenmesinde görevlidir.

Peki nedir bu hayati fonksiyonlar?

  • Kalp atışı
  • Kasların kasılıp gevşemesi
  • Vücut ısısının ayarlanması
  • Metabolizma hızının ayarlanması
  • Kalorilerin yakılma hızı
  • Sinir sisteminin uyarıları sağlıklı olarak alıp iletebilmesi
  • Büyüme üzerinde etkisi
  • Kolesterol seviyesinin ayarlanması
  • Bağırsaktaki besinlerin eminin hızının düzenlenmesi

TSH hormonu nedir ?

TSH hormonu, hipofiz bezi tarafından salgılanan tiroid uyarıcı hormondur.

  • Tiroid bezinin az çalışması durumunda TSH salgısı artar.
  • Tiroid bezinin fazla çalışması durumunda da TSH salgısı azalır.

Tiroid hormonları az veya çok salgılanırsa neler olur ?

Vücut fonksiyonlarının dengeli bir halde tutulabilmesi için aynı şekilde de salgılanan hormon seviyelerinin de belli bir normali olması gerekir. Bir üstteki başlıkta, tiroid hormonunun görevlerinden bahsetmiştik ve en önemli görevlerinden biri metabolizma hızının düzenlenmesidir.

Tiroid hormonları fazla salgılandığında;

Vücutta “hipertiroid” durumu görülür. Bu sırada hipofiz bezi, tiroid hormonlarının daha az salgılanmasını uyarır. Bu uyarı, gönderilen TSH hormon miktarının düşmesiyle gerçekleşir.

Bu durumda;

  • Metabolizma hızında artış olur.
  • Metabolizmanın artan hızı ile birlikte kalp ritminde,
  • Organların çalışma hızlarında da artış görülür
  • Dönem dönem kaygı, sinirlilik ve huzursuzluk hali olabilir.

Tiroid hormonları az salgılandığında;

Vücutta, “hipertiroid” ‘in tam tersi olan “hipotiroid” durumu görülür. Bu durum sırasında hipofiz bezi, tiroid hormonlarının salgılanması için uyarılar oluşturur. Bu uyarılar TSH hormon miktarının artmasıyla gerçekleşir.

Bu durumda;

  • Metabolizma hızında azalma olur.
  • Azalan metabolizma hızıyla birlikte kalp ritmi normale göre yavaşlar.
  • Organların çalışma hızında yavaşlama görülür.
  • Dönem dönem yoğun yorgunluk hissi ve konsantrasyon düşüklüğü yaşanabilir.

Makalemiz herhangi bir tıbbi bilgi ve tavsiye içermemektedir.Bu bilgiler araştırma sonucu elde edilmiştir.

Kaynakça;

  • https://www.endocrineweb.com/conditions/thyroid-nodules/thyroid-gland-controls-bodys-metabolism-how-it-works-symptoms-hyperthyroi
  • https://www.merckmanuals.com/home/hormonal-and-metabolic-disorders/thyroid-gland-disorders/overview-of-the-thyroid-gland
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279388/

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.