Vegan Mı? Vejetaryen Mi?

0

Beslenme alışkanlıklarımıza ve sağlığımıza göre uygulanabilecek birçok diyet türü vardır. Bunlar çoğu zaman kilo vermek için uygulanıyor gibi gözükse de aslında içinde bulunduğumuz hastalık, besinlere olan alerjiler ve hassasiyetler ya da tedaviye destek olarak da kullanılabilmektedirler. Bu yazımızda çok popüler olmalarına karşın bir o kadar da karıştırılan iki diyetten bahsedeceğiz. Vegan ve Vejetaryen.

Vejetaryen Diyet Nedir?

Vejetaryenlik bir çeşit beslenme tarzıdır. Bitkisel kaynaklı besinlerin ağırlıklı olarak tüketildiği, hayvansal besinlerin ise sınırlı olarak tüketildiği beslenme tarzıdır. Bu diyeti uygulayan insanlara ise vejetaryen denir.

Neleri tüketemezler:

  • Sığır eti ve tavuk, ördek, hindi gibi kümes hayvanları
  • Balık ve kabuklu deniz ürünleri
  • Peynir mayası, jelatin ve diğer hayvansal protein türleri, hayvansal yağlar

Vejetaryenlik veganlığa göre daha az katıdır. 4 farklı varyasyonu vardır.

  • Ovo Vejetaryen : Yumurta yerler fakat süt ürünleri ile hayvan ürünleri yemezler.
  • Lakto Vejetaryen : Hayvan ürünleri ile yumurtayı kesinlikle yemeyip süt ürünleri tüketirler.
  • Pesko Vejetaryen : Et ürünleri yemeyip balık ve balık ürünlerini tüketirler.
  • Lakto – ovo Vejetaryen : En sık karşılaşılan bu tip beslenmede süt ürünleri ve yumurta tüketip hiçbir hayvanın etini yemezler.

Neleri tüketebilirler:

Bu dört gruba ayrılarak özelleşen beslenme şekillerine dahil olarak vejetaryenler; sebzeler, meyveler, ceviz, fındık gibi kabuklu meyveler ve kuru baklagilleri tüketebilirler.

Vejetaryen Diyetin Faydaları Nelerdir?

Hayvansal kaynaklı yağların tüketilmemesi nedeniyle bu gıdalardan gelen doymuş yağ ve kolestrolün olumsuz etkisinden de kurtulmuş oluruz. Bu sayede kalp ve damar hastalıkları riski azalır.

Vejetaryen diyetle beslenen insanların et içeren beslenmelere göre daha az kansere yakalandıkları tespit edilmiştir. Kuru baklagil, ceviz, fındık, taze sebze ve meyveler saflaştırılmamış tahıl ürünleri bakımından zengindir. Bu besinler ise kansere karşı koruyucu olarak bilinen antioksidan ögelerin ( C vitamini, E vitamini,karotenoidler, bioflavonoid ve diğer biyoaktif bileşikler) bolca bulunduğu besinlerdir.

Vejetaryen diyeti, posalı besinler yönünden zengindir. Şeker hastalığı (Diyabet), yüksek posalı diyet uygulayanlarda, düşük posalı diyet uygulayanlara oranla daha az görülmektedir. Özellikle bitkisel kaynaklı besinler posa açısından zengin olduğundan dolayı kabızlığa karşı da koruyucudur.

Vegan Diyet Nedir?

Veganlık daha katı uygulanan bir vejetaryenlik biçimidir. Veganlar herhangi bir hayvansal ürünü veya yan ürününü kullanmaktan ve tüketmekten kaçınırlar. Vegan Topluluğu, veganizm için “mümkün ve uygulanabilir olduğu ölçüde; yiyecek, giyecek veya başka herhangi bir amaç için hayvanlara yönelik her türlü sömürüyü ve zulmü, dışlamayı amaçlayan bir yaşam biçimi” olarak tanımlarlar.

Veganlar aşağıdaki besinleri kesinlikle tüketmezler!

  • Kırmızı et ve kümes hayvanları
  • Balık ve kabuklı deniz ürünleri
  • Jelatin, peynir mayası ve her türlü hayvansal yağ

Veganlar Bal Yemezler!

Honey dripping on the table

Veganları vejetaryenlerden ayıran bir farklılık ise bal tüketmemeleridir. Bunun sebebi ise hayvanların üretmiş olduğu her şeyden uzak durmaları gerektiğini düşündükleri veganizm kuralıdır.

Veganların Giyim ve Kozmetik Ürünleri Farklıdır!

Sıkı veganlar sadece hayvansal gıdaları tüketmemekle kalmaz onlardan meydana gelen ya da kullanılmış hiçbir şeyi de kullanmazlar.

  • Deri, yün, kürk, post, ipek gibi ürünleri veganlar kullanmaz.
  • Sabunlar, mumlar, hayvansal içerik bulunduran kozmetik ürünleri kullanmazlar.

Hangisi Daha Sağlıklı?

Her iki diyet de benzer sağlık yararları sunar ve genellikle insanları daha fazla antioksidan açısından zengin ve besin açısından yoğun tam yiyecekler yemeye teşvik eder. Hangi diyetin daha sağlıklı olduğunu söylemek zordur, çünkü her iki diyetin de avantajları ve dezavantajları vardır.

Örneğin, veganlardan farklı olarak, lakto-vejetaryenler süt ürünlerinden kalsiyum, fosfor ve D vitamini alır. Bununla birlikte, süt ve yumurtadan kaçınmak, veganların kolesterol seviyelerini düşürmelerine yardımcı olabilir.

Vejetaryenler veganlara göre daha çok B12 ve kalsiyum alırlar.

Yapılmış olan bazı araştırmalar vegan hayat tarzına sahip kişilerin kalp krizi, kanser ve tip 2 diyabet hastalıklarına daha az yakalandıklarını göstermiştir. Ama tabii ki doğru beslenildiğinde.

Bunlara ek olarak hiçbir beslenme tarzı tek başına bir şey ifade etmez ya da sizi tedavi etmez. Her beslenme çeşidi yanında sağlıklı yaşam için gereken adımlarla anlamlıdır.

Kaynakça:

  • https://www.iyihisset.com/ye-ic/saglikli-beslenme/vegan-ve-vejetaryen-arasindaki-fark
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/325478#vegetarianism
  • https://health.usnews.com/best-diet/vegan-diet

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.